Omslag van 'Toegankelijke pdf's maken met Microsoft Word'

4. Lineaire content

Informatie in de pdf moet bij spraakuitvoer net zo worden opgelezen als wanneer we de tekst gewoon lezen. Dat stelt verschillende eisen aan de opmaak van de pdf. Zo kun je bijvoorbeeld niet werken met een voetnoot of asterisk.

4.1 Kop- en voetteksten

Het is gebruikelijk om kop- en voetteksten in een document te gebruiken. Als je nu van dit Word-bestand een pdf maakt, dan wordt deze kop- en voetteksten niet meegenomen als content en is dus afwezig voor een screenreader. Ze zijn 'decoratief' gemaakt.

Dat betekent dat je geen betekenisvolle informatie in de kop en voet moet zetten. In veel gevallen is dat ook geen zinvolle informatie. Dan staat er bijvoorbeeld de bestandsnaam in de voettekst en het is geen probleem als dit wegvalt.

In ons voorbeelddocument is de informatie wel betekenisvol. De naam en het adres van de organisatie (Delft) staan in de kop. Omdat deze dus voor screenreaders in de pdf verdwijnt, ontbreekt in het document wie de afzender is van het document.

Koptekst met naam en adres van de organisatie (Delft)

Een oplossing is om op de 1e pagina deze tekst NIET als koptekst op te nemen en op de vervolgpagina's wel.

4.2 Voetnoten en sterretjes (asterisks)

Een screenreader kan niet naar een voetnoot springen. Ook Google kan dat niet. Dus voetnoten zijn ongeschikt om te gebruiken in een Word-document. Hetzelfde geldt voor het gebruik van een asterisk.

Gebruik van een voetnoot
Gebruik van een asterisk

4.3 Vermijd tekstvakken

Gebruik geen tekstvakken. Deze worden vaak gebruikt om een bepaalde tekst te positioneren of om ze extra opmaak te geven, zoals een kader. Screenreaders kunnen vaak niet in de tekstvakken komen. Ook weet je niet of de leesvolgorde van de vakken met de overige tekst correct is.

Voorbeeld van een tekstvak

In plaats van een tekstvak gebruikt men soms ook een tabel. Ook dat is niet handig, want gebruikers van screenreaders associëren tabellen met data, niet met opmaak.

Vaak willen mensen een tekst met een kader hebben en gebruiken daarvoor een tekstvak of een tabel. Maar dat kun je ook heel goed doen door een nieuwe stijl te maken en die stijl een rand en eventuele andere opmaak mee te geven. Hieronder zie je een voorbeeld: het bovenste kader is opgemaakt met een tekstvak, de onderste met een nieuwe stijl. En er zijn geen verschillen in lay-out.

Bovenste is een tekstvak (niet goed), de onderste is opgemaakt met een nieuwe stijl (is wel goed)

4.4 Uitlijnen van afbeeldingen

Als je tekst links of rechts om een afbeelding laat doorlopen, dan is het vaak moeilijk om de alternatieve tekst van de afbeelding ook logisch in de leesvolgorde te plaatsen. Kies daarom liever niet voor tekst links of rechts van de afbeelding, maar kies voor tekst boven en onder de afbeelding. Net zoals wij dat doen in dit e-book!

In Word doe je dat als volgt:

  1. Selecteer de de afbeelding.
  2. Kies in het bovenmenu Afbeeldingsopmaak ▸ Tekstterugloop ▸ Boven en onder.

4.5 Lineaire content in tabellen

Slecht opgebouwde tabellen zijn onbegrijpelijk voor gebruikers van screenreaders en voor Google.

Eerst even iets over goed opgebouwde tabellen. Een eenvoudige tabel die de openingstijden aangeeft is uitstekend te gebruiken met spraakuitvoer:

Maandag t/m donderdag:9.00 - 18.00 uur
Vrijdag:9.00 - 21.00 uur
Zaterdag:9.00 - 17.00 uur
Zondag:13.00 - 17.00 uur

De screenreader leest de tekst van linksboven naar rechtsonder voor en in bovenstaande tabel is dat goed te begrijpen.

Niet goed gaat het als cellen samengevoegd worden:

Maandag t/m vrijdag:
En op vrijdag:
9.00 - 18.00 uur
18.00 - 21.00 uur
Zaterdag:9.00 - 17.00 uur
Zondag:13.00 - 17.00 uur

Gebruikers van screenreaders krijgen opgelezen 'Maandag t/m vrijdag: En op vrijdag:', niet echt begrijpelijk. En ze moeten dan maar onthouden en begrijpen welke tijden de volgende cel geeft.

Zie ook het hoofdstuk over tabellen.
top

Feedback

Contact

Vul dit in als je wil dat we contact met je opnemen.