Omslag van 'Toegankelijke pdf's maken met Microsoft Word'

8. Afbeeldingen, grafieken, kaarten en infographics

Gebruikers van screenreaders kunnen een afbeelding niet zien, zoals een foto van iemand of een kaart. Als de afbeelding betekenis overbrengt, bied je een alternatief. Complexe afbeeldingen zoals grafieken, stroomdiagrammen of infographics, kun je ook uitleggen met tekst.

8.1 Alternatieve tekst voor een afbeelding

Als een afbeelding betekenis overbrengt én deze betekenis wordt niet uitgelegd in de omringende tekst, dan moet je deze betekenis ook in tekst meegeven voor degenen die de afbeelding niet kunnen zien. Ook voor de vindbaarheid in Google (de grootste blinde) is zo'n alternatieve tekst belangrijk.

In Word kun je een alternatieve tekst bij een afbeelding toevoegen.

Beschrijf met de alt-tekst wat er op de afbeelding te zien is.

Enkele tips hierbij:

  • "Foto van" hoeft niet in de alt-tekst, want screenreaders lezen al voor "Afbeelding van".
  • De lengte van een alt-tekst is maximaal 125 tekens.

8.2 Bijschrift: plaats dit boven de afbeelding

In Word kun je bij een afbeelding een bijschrift plaatsen. Plaats deze boven de afbeelding, zodat gebruikers van een schermlezer eerst het bijschrift krijgen.

Zet in de alt-tekst 'Zie bijschrift boven de afbeelding'.

8.3 Afbeeldingen invoegen in Word

Bij afbeeldingen in Word is de plek waar de afbeelding visueel staat niet altijd de plek waar deze in de code staat.

Dit is een probleem als de afbeelding ook betekenis overbrengt en een alternatieve tekst heeft. Iemand die blind is krijgt de alternatieve tekst dan op een hele andere plek opgelezen als waar deze visueel in de tekst is geplaatst.

Is de afbeelding betekenisvol, dan kun je het beste de afbeelding in de tekstregel plaatsen.

In Word doe je dat als volgt:

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Ga naar het rechtermuismenu en kies Tekstterugloop ▸ In tekstregel.

Het nadeel van het plaatsen 'In tekstregel' is dat je de afbeelding niet mooi kunt uitlijnen. Bijvoorbeeld als je een logo rechtsboven wilt plaatsen. Wil je dat toch, probeer het dan en controleer in Acrobat Pro of de afbeelding goed in de leesvolgorde staat.

Is de afbeelding decoratief, dan kun je deze wel gewoon links, rechts of in het midden plaatsen.

8.4 Decoratieve afbeeldingen: geen alternatieve tekst

Een afbeelding is decoratief als deze geen extra informatie overdraagt. Vaak is de afbeelding enkel bedoeld voor de 'sfeer', zoals in het voorbeeld hieronder. Je hoeft dan geen alternatieve tekst toe te voegen.

In Microsoft Word 365 en Word 2016 zit de mogelijkheid om een afbeelding decoratief te maken. In de oudere Word-versies zit dat niet en moet je dat achteraf in de pdf doen.

Afbeelding decoratief maken in Word 2016 / Word 365

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Kies Rechtermuisknop ▸ Alt-tekst bewerken.
  3. Er verschijnt een venster. Vink aan Markeren als decoratief.

8.5 Betekenisvolle afbeeldingen: soms alternatieve tekst

Een informatieve afbeelding brengt informatie over, maar een alternatieve tekst is vaak niet nodig. Bijvoorbeeld als de informatie in de tekst om de afbeelding staat of in een onderschrift.

Wordt de informatie niet op een andere manier overgebracht, dan moet je wel een alternatieve tekst aan de afbeelding meegeven.

Richtlijnen voor de alt-tekst:

  • De lengte is maximaal 125 tekens.
  • Is de informatieve afbeelding niet aanklikbaar, beschrijf de informatie die de afbeelding overbrengt. (Beschrijf wat je ziet)
  • Is de afbeelding wel aanklikbaar, beschrijf de bestemming.

Het toevoegen van de alt-tekst is per Word-versie verschillend. We bespreken hieronder de verschillende versies.

Alternatieve tekst in Word 365 voor Windows

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Kies Rechtermuisknop ▸ Alt-tekst bewerken.
  3. Er verschijnt een venster, waarin je de alternatieve tekst kunt toevoegen.

Alternatieve tekst in Word 2016

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Kies Rechtermuisknop ▸ Afbeelding opmaken.
  3. Er verschijnt rechts een venster.
  4. Kies Indeling en eigenschappen (3e icoontje).
  5. Kies Alt-tekst.
  6. Vul in het veld Beschrijving een alternatieve tekst in. Laat het veld Titel leeg.

Alternatieve tekst in Word 2013

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Kies Rechtermuisknop ▸ Afbeelding opmaken.
  3. Je krijgt een dialoogvenster.
  4. Vul in het veld Beschrijving een alternatieve tekst in. Laat het veld Titel leeg.

Alternatieve tekst in Word 2010

  1. Selecteer de afbeelding.
  2. Kies Rechtermuisknop ▸ Afbeelding opmaken.
  3. Je krijgt een dialoogvenster.
  4. Kies het tabblad Alternatieve tekst en vul daar de alternatieve tekst in.

8.6 Grafieken

Een grafiek brengt bijna altijd complexe informatie over, die je niet kwijt kunt in een korte alternatieve tekst. Het beste kun je de betekenis in de omringende tekst of in een losse tabel onder de grafiek plaatsen.

8.7 Infographics en stroomdiagrammen

Nog complexer zijn infographics. Een alternatieve tekst is onvoldoende om deze toegankelijk te maken. Het vergelijkbare geldt voor stroomdiagrammen, zoals hieronder.

In beide gevallen kun je de afbeelding omschrijven in de tekst. Dan bied je met de tekst een toegankelijk alternatief aan en hoef je bij de afbeelding geen alternatieve tekst te plaatsen.

Zie ook de richtlijnen voor overheden voor het maken van infographics.

8.8 Kaarten

Met een kaart bedoelen we hier de visuele weergave van geografische informatie. Denk aan Google Maps, een kaartje met de hondenuitlaatplaatsen of een kaartje bij een bestemmingsplan dat aangeeft waar en wat er precies gebouwd gaat worden.

Je kunt je waarschijnlijk wel voorstellen dat het toegankelijk maken van een kaart voor iemand die blind is soms ingewikkeld kan zijn. Toch valt het vaak mee. Het begint met de vraag wat het doel is van jouw kaartje. En dan blijkt dat je bijvoorbeeld met tekst ook al het doel kunt bereiken.

Hieronder een voorbeeld van de gemeente Utrecht. Zij hebben een kaartje met de hondenuitlaatplaatsen in een pdf. Deze pdf is niet toegankelijkheid. Boven de pdf noemen ze alle plaatsen in de tekst. Zo is de informatie ook bereikbaar voor gebruikers van schermlezers. En dus toegankelijk. De ontoegankelijke pdf kan gewoon blijven staan.

De pdf onderaan is niet toegankelijk, maar dezelfde informatie staat erboven in tekst en is wel toegankelijk. Dus is deze informatie toegankelijk.

Meer hierover vind je in ons handboek 'Webcontent: meer focus, minder content' in het hoofdstuk Kaartinformatie (geo-informatie).

top

Wat vind je van dit hoofdstuk?

Feedback

Contact

Vul dit in als je wil dat we contact met je opnemen.