Omslag van 'Toegankelijke online video en audio'

2. WCAG en het Tijdelijk besluit Digitale Overheid

In Nederland is het voor overheden verplicht om websites toegankelijk te maken. Dat is geregeld in het Tijdelijk Besluit Digitale Overheid. In dit besluit zijn de internationale Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) als norm gekozen.

2.1 WCAG: de wettelijk verplichte richtlijnen

In alle Europese landen zijn de internationale Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) verplicht. Op dit moment is de nieuwste versie WCAG 2.1.

WCAG kent 3 niveaus van toegankelijkheid: A, AA en AAA. Elk niveau bevat zogenaamde succescriteria.

Niveau A is het makkelijkst, niveau AAA het moeilijkst. Wereldwijd kiest men meestal niveau AA. Ook Nederland hanteert dit niveau. Het wordt af te raden om te streven naar AAA.

Om een voorbeeld te geven over deze niveaus:

  • Niveau A vereist een uitgeschreven tekst (transcript bij video. Niet optimaal, want je kunt niet tegelijk naar de video kijken en het transcript lezen.
  • Niveau AA gaat daarom iets verder: daar is de eis dat video ondertiteld is. Dus als je kijkt kun je ook de ondertiteling zien.
  • De succescriteria op niveau AAA zijn nog iets moeilijker: daar moet gebarentaal toegevoegd zijn aan de video. Dit is interessant als de video bijvoorbeeld vooral bedoeld is voor mensen die doof zijn.

WCAG maakt onderscheid tussen verschillende vormen van audio en video:

  • Geluidsfragmenten: geluid zonder beeld
  • Bewegende beelden: beeld zonder geluid
  • Filmpjes: beeld met geluid

2.2 Tijdelijk besluit Digitale Toegankelijkheid

De wet die WCAG in Nederland verplicht stelt voor overheden is het Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid. Dit besluit gaat vervangen worden door de Wet Digitale Overheid.

Het besluit bevat een aantal uitzonderingen. Voor video en audio zijn deze:

  • Opgenomen video en audio (niet live) van vóór 23 september 2020 hoeft niet toegakelijk te zijn.
  • Video en audio die live wordt uitgezonden hoeft niet toegankelijk te zijn.

Dat betekent bijvoorbeeld dat ondertiteling en audiodescriptie niet verplicht zijn in deze situaties.

2.3 WCAG en online video en audio

WCAG (niveau AA) stelt verschillende eisen aan video en audio. De belangrijkste voor video en audio zijn:

  1. Bevat de video auditieve informatie, bied dan ondertiteling aan, die vergelijkbaar is aan deze auditieve informatie.
  2. Bevat de video visuele informatie, bied deze dan ook aan in de vorm van extra audio.
  3. De player waarin de video wordt getoond op de website, moet bruikbaar zijn met het toetsenbord.
  4. Het contrast tussen tekst en achtergrond moet minimaal een contrastwaarde hebben van 4,5.
  5. Breng betekenis niet over met kleur alleen.
  6. Zorg dat de video geen lichtflitsen bevat. Dit kan een epileptische aanval opwekken.

Zie ook alle WCAG-succescriteria niveau A en AA.

2.4 Ontoegankelijke video en audio als media-alternatief

WCAG biedt ook de mogelijkheid om een video of audio aan te bieden als alternatief voor andere toegankelijke content. De video/audio hoeft dan niet toegankelijk te zijn.

Voorwaarde hiervoor is wel dat deze media duidelijk gelabeld is als alternatief voor de toegankelijke content.

Als de video bijvoorbeeld als eerste wordt getoond en daaronder de tekstversie van de video, dan mag dit niet. Want dan is de video niet duidelijk zichtbaar als alternatief.

2.5 Niet-interferentie

In WCAG zijn nog aanvullende eisen opgenomen voor ontoegankelijke content. Ontoegankelijke content mag er immers zijn, maar deze content mag niet het gebruik van de rest van de pagina onmogelijk maken. Dit is het principe van niet-interferentie.

Stel: je hebt een audiofragment op de site. Op de pagina is de volledige tekst als alternatief opgenomen. Dus in principe voldoet de pagina, want de ontoegankelijke content (de audio) heeft een toegankelijk alternatief (de tekst in html).

Maar stel dat de link op de audio zodanig is dat je met het toetsenbord niet voorbij die link kan komen. Er is dan sprake van een zogenaamde toetsenbordval. Vanwege de interferentie-eis voldoet de pagina dan niet aan WCAG.

Er zijn een aantal criteria waar je aan moet voldoen om aan de eis van niet-interferentie te voldoen:

  • 1.4.2 - Geluidsbediening
  • 2.1.2 - Geen toetsenbordval
  • 2.3.1 - Drie flitsen of beneden drempelwaarde
  • 2.2.2 - Pauzeren, stoppen, verbergen
top

Wat vind je van dit hoofdstuk?

Feedback

Contact

Vul dit in als je wil dat we contact met je opnemen.