Omslag van 'Handboek Matomo: webstatistieken in eigen beheer'

1. Introductie in Matomo

Matomo is een webstatistiekenpakket. Het is vergelijkbaar met Google Analytics, maar met dit verschil dat je Matomo kunt installeren op je eigen server, waardoor de privacy van je gegevens veel beter is beschermd. Matomo is open source en gratis te downloaden van matomo.org. Tot 2018 heette het pakket Piwik.

1.1 Matomo en Piwik

Matomo kent ook een commerciële variant, Piwik Pro. Piwik Pro is een iets uitgebreidere versie van Matomo. Vroeger heette de opensource variant ook Piwik, maar vanaf 1 januari 2018 is deze omgedoopt tot Matomo.

Met Matomo kun je ook kiezen voor cloud-hosting. Daarmee laat je Matomo hosten door een partij die gespecialiseerd is in het hosten van Matomo. Dat kan handig zijn, want Matomo is een zwaar pakket dat nogal eens traag kan zijn als de hosting niet optimaal is.

In dit e-book hebben we het steeds over Matomo. En dan bedoelen we in de meeste gevallen impliciet ook Piwik Pro.

1.2 Meten van het bezoek op je site

Als je iets met je website wilt doen, dan moet je weten wat bezoekers op jouw site doen. En dé manier om dat te weten is door het bekijken van de bezoekersstatistieken. Dat maakt het internet ook uniek ten opzichte van andere media.

Hoe vaak en hoe precies de papieren krant wordt gelezen is nooit bekend, alleen met steekproefonderzoek kun je daar een grove schatting van maken. Bij een website weten we exact welke pagina's bekeken zijn, hoe mensen daar gekomen zijn enzovoort. Die kennis is er en elke webbeheerder kan dat gebruiken om zijn website beter te maken (of niet slechter te laten worden).

Tegenwoordig is de trend om de site te richten op de taak van de bezoeker, ook wel de toptaken-aanpak genoemd. Ook daar zijn statistieken essentieel in.

Met de statistieken weet je wat de top-30-pagina's op je website zijn en daarmee heb je een goede indruk van de toptaken van je website. En je weet hoe mensen door je site klikken op zoek naar het antwoord op hun vraag. De statistieken helpen je om te zien of mensen je website mobiel bezoeken, waar ze vandaan komen en hoeveel pdf's ze downloaden. Goed webbeheer is evidence-based, en daar heb je de statistieken voor nodig.

1.3 Webstatistieken zijn nodig om je website te verbeteren

De webstatistieken kun je op een aantal manieren inzetten:

  1. Globaal inzicht krijgen in het gebruik van je site
  2. Waarschuwingen krijgen als iets niet goed gaat
  3. Kwantitatief beoordelen van doelstellingen die je met je website nastreeft

Globaal inzicht

Ook al heb je geen duidelijk doel met het bekijken van je statistieken, gewoon ernaar kijken helpt al. Het kijken naar een statistiek maakt al dat je gaat nadenken waarom iets zo is en hoe het beter kan. Kijken naar data inspireert.

Als je gewoon eens door de verschillende onderdelen van Matomo bladert zul je merken dat het leuk is om te zien wat er eigenlijk op je website gebeurt. En dit helpt om beter te worden. Conclusie: ook zonder gericht beleid en specifieke doelstellingen is het al zinvol om je statistieken in Matomo te bekijken.

Alarm: alert of waarschuwing ontvangen bij grote wijziging

Een 2e reden om Matomo te gebruiken is het monitoren van grote onverwachte wijzigingen. Als het aantal bezoekers opeens daalt naar 20%, dan gaat er iets niet goed. En daar wil je dan gelijk een bericht over krijgen. In Matomo kun je daarvoor de plug-in 'Custom alerts' (Alarmen) gebruiken. Vergelijk het met het dashboard in je auto: een rood lampje betekent dat je direct iets moet doen.

Het is belangrijk om ook onderwerpen te monitoren die je niet in Matomo hebt. Andere handige tools zijn bijvoorbeeld Google Search Console en PageSpeed Insights.

Meten van doelstellingen

Een 3e functie van bezoekersstatistieken is het meten van doelstellingen. Stel: je wilt 20% meer gebruik van je formulieren. Deze doelstellingen kan je op een aantal manieren meten, en Matomo is daar een hele handige methode voor.

1.4 Alternatief voor Google Analytics

Op dit moment (2018) gebruikt zo'n 80% van alle sites in Nederland Google Analytics. Google Analytics kwam onder vuur te liggen, omdat de privacy van de gegevens niet gewaarborgd kon worden. Intussen is de situatie iets verbeterd, want Google hanteert de standaarden van de EU-US Privacy Shield. En hiermee voldoen ze aan de Europese regels voor de privacy.

Gezien de eerdere privacy-problemen met Google gebruikt de Rijksoverheid Piwik Pro. De Rijksoverheid heeft hiervoor een serverplatform ingericht, zodat de individuele organisaties zich geen zorgen hoeven te maken over de installatie en de hosting van het pakket.

Ook de provincies overwegen over te gaan op Matomo. Daarnaast gebruikt een groot deel van alle gemeenten Matomo. In maart 2017 gebruikte 47% van alle gemeenten Matomo. Het gebruik van Matomo bij de overheid is dus in de laatste jaren enorm toegenomen.

Maar ook in andere sectoren krijgt Matomo steeds meer aandacht. Grote partijen, die marktleider zijn in Nederland, zien steeds meer het risico van het delen van de gegevens met Google en stappen over op andere oplossingen, zoals Piwik Pro.

Kortom: bij Matomo en Piwik Pro heb je controle over jouw eigen data. Niemand heeft toegang tot jouw data, tenzij je hier expliciet toestemming voor geeft.

Wil je Matomo even proberen zonder te installeren, ga dan naar demo.matomo.org.

top

Feedback

Contact

Vul dit in als je wil dat we contact met je opnemen.